Historie van Hildegardis

Naamgeving van de school

Hildegard van Bingen (Bockelheim, 1098 – Rupertsberg, 17 september 1179) was een Duitse benedictijnse abdis en geldt als de eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Zij was onder meer actief op het gebied van religie, kosmologie, wetenschappen, filosofie, muziek, poëzie, plantkunde en linguïstiek. Zij is de eerste klassieke componiste die bij naam bekend is.

Zij werd geboren in een adellijk gezin dat woonde op het slot van Bermersheim, niet ver van Mainz. Vanaf haar achtste werd zij opgevoed door Jutta van Sponheim, die als kluizenares woonde in een cel die tegen de kloosterkerk van Disibodenberg was gebouwd. Op haar veertiende werd ze ook kluizenares. Ze leerde van Jutta in de eerste plaats Latijn, maar ook het zingen van de kerkliederen en de geneeskunst van die tijd. Toen Jutta in 1136 stierf, werd Hildegard gekozen tot abdis van het nonnenklooster dat in Disibodenberg was ontstaan. Het was in die tijd dat Hildegard, met behulp van haar secretaris Volmar, de visioenen die zij vanaf haar 43e levensjaar kreeg, begon op te tekenen. De officiële kerkelijke autoriteiten volgden haar visioenen aanvankelijk argwanend. Dit veranderde toen tijdens de synode van Trier in 1147 de heilige Bernardus van Clairvaux en de bisschop van Mainz haar onder de aandacht brachten van paus Eugenius III, die haar aanspoorde en bemoedigde om haar werk voort te zetten. Zo kon zij met de zegen van de Kerk haar eerste grote werk, Scivias voltooien: Ken de wegen van de Heer.
In 1147 wilde Hildegard, met nieuw zelfvertrouwen, haar vrouwenklooster onafhankelijk van Disibodenberg maken. Deze (voor die tijd eigenwijze) wens wekte de woede van abt Kuno, die de beroemde zuster voor zijn klooster wilde behouden. Na een beroep op de bisschop dat met het nodige drama gebracht werd ging de stichting toch door en nog in datzelfde jaar (1150) vertrok Hildegard met haar zusters naar de Rupertsberg bij Bingen. Het was in het nieuwe klooster dat Hildegard haar meest productieve periode kende. Daar componeerde zij de muziek die haar tegenwoordig weer beroemd maakt. Deze muziek is net zo afwijkend van het gebruikelijke als haar andere werken en vormt in feite een geheel eigen tak van het Gregoriaans, als het daar al onder te rangschikken valt. Naast de muziek schreef ze nog twee grote visioenboeken: Boek van de verdiensten van het leven en Boek van Goddelijke werken. Daarnaast verschenen de werken over natuur en geneeskunst, De Liber Subtilitatum, Physica et Curae (1150). De invloed van Hildegard nam ondertussen een hoge vlucht, doordat allerlei hooggeplaatsten aan haar raad kwamen vragen. Ze schreef veel brieven. Ook met verschillende andere heiligen was zij bevriend, zoals met de heilige Gerlach van Houthem.
Op het einde van haar leven kwam ze nog in ernstige problemen doordat ze een geëxcommuniceerde in gewijde grond had laten begraven. Daardoor liep ze met haar hele gemeenschap dezelfde straf op. Haar gemeenschap werd niet meer als klooster erkend en de zusters mochten geen Sacramenten meer ontvangen en ze mochten zelfs niet meer zingen bij de gebeden. Uiteindelijk kreeg ze, alhoewel ze geen duimbreed had toegegeven, toch gelijk. Op 17 september 1179 stierf Hildegard van Bingen op 81-jarige leeftijd. De aanwezigen beweerden dat op dat moment vanuit de hemel een helder licht op haar sponde viel. Haar relieken werden in 1642 overgebracht naar de parochiekerk van Eibingen. Ze is nimmer heilig verklaard, maar staat toch gewoon op de heiligenkalender. Door de hernieuwde belangstelling voor vrouwen van de middeleeuwse kerk is er voor Hildegard van Bingen, in het bijzonder voor haar muziek, heel wat interesse. Ongeveer 80 van haar composities zijn ons overgeleverd.

Geschiedenis van de school

 Op 17 september 1912 werd aan de Hammerstraat in het Oude Noorden de St. Hildegardisschool voor meisjes geopend. De school werd geleid door Franciscanessen vanuit het St. Lucia-gesticht aan de Coolsingel.
Op 11 april 1915 werd in de Hammerstraat 13-15, naast het al bestaande patronaatsgebouw van de Hildegardisparochie door de RVKO de St. Jan jongensschool geopend. Bij het afscheid in 1898 van de eerste voorzitter en oprichter van de RVKO, de heer J. Thompson, werd beloofd dat er een school naar de apostel St. Johannes en daarvan afgeleid naar hem zou worden vernoemd. De door de nonnen geleide kleuterschool in de Heer Kerstantstraat, was ook vernoemd naar St. Hildegardis en viel onder het bestuur van de Instelling van Liefdadigheid "St.Lucia", beter bekend onder de naam Zusters van Bennebroek. Toen de school werd overgedragen aan de RVKO kwam er ook een nieuwe naam: 't Kwetternest
In juni 1967 werden de St. Janschool en de St. Hildegardisschool één school onder de naam Hildegardisschool.
Bij het ontstaan van de basisschool in 1985 werd ook 't Kwetternest onderdeel van de Hildegardischool.

Voor de grenswijziging tussen Rotterdam en Hillegersberg in 1904 behoorde het Oude Noorden tot Hillegersberg.
In de tiende eeuw was het gehucht Bergan, gelegen op een zandrug in het veengebied ten noorden van Rotterdam, eigendom van Dirk II, graaf van Vlaanderen en Friesland. Zijn vrouw was Hildegard van Vlaanderen.
Volgens de legende van Hillegersberg is de zandberg ontstaan doordat reuzin Hillegonda zand uit haar schort zou hebben verloren. Op de zandheuvel bouwde zij haar huis en zo ontstond Hillegersberg, de berg van Hillegonda. In het wapen van Hillegersberg is de reuzin met haar gescheurde schort afgebeeld.
Toen in 1890 de parochie Hillegersberg werd opgericht was er al eeuwen sprake van een kerkpatronaat van St. Hildegardis van Bingen in dit gebied. Pastoor C.A. Hammer wijdde het toenmalig hulpkerkje met toestemming van de bisschop van Haarlem aan deze heilige. In 1881 werd begonnen met de bouw van een kerk naar een neogotisch ontwerp van de Rotterdamse architect E.J. Margry. De nieuwe parochie werd toen afgesplitst van Bergschenhoek.
Rechts van het priesterkoor is de Hildegardiskapel gesitueerd. Op grond van een gebedsverhoring liet de familie Jamin in 1925 het St. Hildegardisaltaar verbouwen tot een kleine devotiekapel met een monumentaal witmarmeren altaar waaronder, eveneens in marmer, Hildegardis liggend op haar sterfbed is afgebeeld.
Op 17 september (zondag naastbij) wordt deze kapel nog steeds door bedevaartgangers bezocht.

Van de Hildegardisschool is een historisch overzicht verschenen:
Hildegardis, van 1912 tot 1984, enkele tijdsindrukken; klik hier ... 

 

Over de school

Logo Hildegardis

RVKO | Postbus 4250 | 3006 AG Rotterdam | Tel. 010 - 453 75 00 | info@rvko.nl

Sluit dit venster

Inloggen