Als je luistert, zeg je: ‘Jij bent belangrijk!’

Haitske de Visser, leerkracht groep 6/7/8 en talentbegeleider HB, Montessorischool Capelle

Vrijdagochtend. Ik geef een lesje over verhaalsommen aan groep 7. Ik kijk naar Zarah, die vertwijfeld naar de opgave kijkt. Ze schrijft wat op, kijkt naar het antwoord van haar buurvrouw, en schrijft dat uiteindelijk over. Haar ogen spreken boekdelen: onzekerheid, twijfel, angst om het

fout te doen.

Na het lesje neem ik haar even apart. Zarah zit nu een jaar bij mij in de klas, houdt van tekenen en verhalen vertellen, maar is erg onzeker over haar leren en zichzelf. Soms zegt ze bijna niets, maar haar ogen vertellen alles. En ik luister. Wanneer ik haar meeneem in mijn observatie, breekt ze. Met betraande ogen zegt ze: ‘Ik vind het heel spannend om te leren.’ Ze is bang fouten te maken, bang dat ze zich dom voelt, bang om uitgelachen te worden.

Ik laat een stilte vallen. In die stilte zit voor mij iets belangrijks: we doen het samen. Dat is zorgen voor elkaar in het onderwijs. Niet de grote gebaren of beleidsplannen, maar kleine momenten waarop iemand voelt dat hij of zij er mag zijn. Soms betekent zorgen voor elkaar dat je ruimte maakt, zelfs als het druk is. Dit moment ben ik er alleen voor haar – en dat maakt een verschil. Langzaam zucht ze, vertelt ze, en zie ik dat ze weer een beetje lucht krijgt. Voor een leerling kan dat alles betekenen.

‘Ruimte maken’

Ik merk dat dit in onderwijsland niet altijd vanzelfsprekend is. Agenda’s zitten vol, de druk op prestaties is hoog: echte aandacht lijkt soms een luxe. Maar juist die aandacht kan het verschil maken. Voor haar, maar ook voor mij. Want luisteren en er voor iemand zijn geeft energie, het herinnert me eraan waarom ik voor het onderwijs koos. Iedere week leer ik iets van mijn leerlingen: geduld, eerlijkheid, kwetsbaarheid. En soms, als ze

vertrekken met een glimlach, weet ik dat niet alleen zij steun krijgen, maar dat we elkaar sterker maken. Dat is de kern van zorgen voor elkaar in het onderwijs. Het is geen beleidsdocument of checklist, het is een gesprek, een oprechte vraag, een moment van aandacht.

Ik vertel Zarah dat ik alle vertrouwen in haar heb en dat we dit stapje voor stapje samen gaan ontdekken. Ze staat op, droogt haar tranen en geeft me een knuffel. Die middag vertel ik haar ouders over ons gesprek. Hun reactie zegt alles: ‘Bedankt voor de extra steun, we waarderen het enorm dat je ons kind ziet!’ Ook dit is zorgen voor elkaar: de driehoek ouder-kind-leerkracht warm houden.

Zorgen voor elkaar begint klein. Een luisterend oor, een glimlach, een hand op de schouder. Maar voor iedere Zarah kan het een groot verschil maken!

‍

‍