Met veerkracht naar daadkracht!

Op 29 en 30 januari namen zo’n 155 schoolleiders en 10 (beleids)adviseurs van de afdelingen HR en O&I deel aan de Directietweedaagse 2026, in Scheveningen.

Een verslag van Antoinet de Valk, directeur van de St. Michaëlschool.

Na een korte incheck begon het inhoudelijke programma. Een interactieve workshop door Joep van Deudekom en Rob Urgert, over hoe zuiver en rationeel de keuzes eigenlijk zijn die we naar ons eigen idee doordacht maken. Aan de hand van diverse vragen en oefeningen werd duidelijk hoe sterk ons handelen wordt beïnvloed door onbewuste processen en framing.

LEGO Serious Play

In de leercirkels werd vervolgens gewerkt met LEGO Serious Play, een methodiek die denken via het bouwen met de handen stimuleert. Door gezamenlijk modellen te bouwen en hierover in gesprek te gaan, ontstonden gedeelde beelden over de toekomst van de scholen, leiderschap, samenwerking en inclusief en toekomstbestendig onderwijs. Wat hebben we nodig voor de toekomst, wat zegt dat over mij, welke rol neem ik in en hoe verhoudt zich dat tot de collega's in de leercirkel of ver daarbuiten?

Transitie arbeidsmarkt

Bart Götte nam ons mee in de komende structurele transitie op de arbeidsmarkt in alle sectoren. De manier waarop wij werk hebben georganiseerd, loopt tegen zijn grenzen aan. Dat leidt in de toekomst tot grote(re) tekorten. Tekorten in de zorg maken dat men eerder minder zal gaan werken om mantelzorger te worden. Dat betekent een nog grotere krapte, die zich met name zal voordoen in de sectoren zorg, onderwijs en overheidsdiensten. Zijn oplossing is om werk fundamenteel te herontwerpen: minder focus op functies en vacatures, meer op taken, scholing en condities die maken dat mensen voor en met elkaar willen werken. Productiever werken betekent stoppen met zinloze activiteiten en mensen inzetten waar zij het meest tot hun recht komen. De vraag is niet of verandering komt, maar of we deze geleidelijk en bewust kunnen laten plaatsvinden.

Doorbreek conventies

Aansluitend gingen we in groepen uiteen met de opdracht conventies te benoemen, die wellicht zijn te doorbreken. Welke vaste ideeën houden ons vast in het huidige systeem? De opdracht was om juist die de ideeën te verkennen die schuren. Suggesties waren het loslaten van vaste bestuursstructuren zoals de RVKO en andere besturen, het samenvoegen van kleine scholen waardoor er minder directieleden nodig zijn per school of verplichte mobiliteit binnen Rotterdamse wijken. Dat leidde in de zaal inderdaad tot wat gepijnigde blikken, maar ook goede gesprekken…

De eerste dag werd afgesloten met een diner bij de Haagse Hotelschool, verzorgd door eerste- en derdejaars studenten, die zich allemaal enorm inzetten om er een leuke avond van te maken.

RVKO Kompas

De tweede dag startte actief met zang- en dansworkshops, bootcamp en aquajogging. Aansluitend gaf dichter Derek Otten een spoken word performance, geïnspireerd op het RVKO Kompas voor medewerkers, over samen verantwoordelijkheid nemen en voelen, en onwijs goed onderwijs maken. Alle schoollocaties ontvangen een spiegel en een poster met het gedicht.

Perspectivistische lenigheid

Filosoof Lammert Kamphuis daagde ons uit om perspectivistisch lenig te zijn: het vermogen om situaties ook anders te kunnen zien. Ben je je ervan bewust dat je altijd zoekt naar feiten die jouw overtuiging bevestigen (confirmation bias) en vier keer kritischer bent op de ideeën van een ander dan op die van jezelf (self serving bias)? Het bewustzijn van het perspectief van de ander, door je bewust te zijn hoe je vanuit jouw eigen perspectief kijkt, is 'perspectivistische lenigheid'. Met dit bewustzijn kun je in verbinding blijven.

Daadkrachtig leidinggeven

Ray Klaassens sprak over leidinggeven onder druk. Iedereen weet vaak op een rustig moment het juiste antwoord, maar in het moment kiezen mensen geregeld voor het gemak, voor voordeel op de korte termijn. Maar dat krijg je terug in de toekomst. Door mensen te laten zien dat jij als leider bereid bent energie in te zetten voor hen, voelen mensen zich gewaardeerd, gezien en zal een groot deel van die mensen ook die energie weer terug willen geven aan de organisatie. Er zullen altijd redenen zijn om je niet in te zetten, om iets niet te doen, maar er is maar een reden nodig om het wel te doen. Het hoeft geen mooi verhaal te zijn, zolang het maar klopt: eerlijk, kwetsbaar, duidelijk, transparant en daadkrachtig. Veerkracht en daadkracht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

‍

‍