Zorgen voor elkaar

In het tweede jaar is er op de Thomas More Hogeschool een project identiteit, waarbij studenten nadenken over wie zij zijn als mens en als leerkracht in wording. Wat verandert er in jou, als je voor een groep gaat staan en al die ogen op jou gericht zijn? Wat doet het met je, als je de verantwoordelijkheid krijgt voor de ontwikkeling en het welzijn van leerlingen? Als jij 'de volwassene' bent, van wie een veilig pedagogisch klimaat wordt verwacht in de klas? Het kan niet anders, of je identiteit verandert daardoor. Het is belangrijk om authentiek te zijn en dicht bij jezelf te blijven. Dat kan alleen maar, als je jezelf kent.

Onderwijsmensen zijn er in allerlei soorten en maten. Kijk maar binnen je team: iedereen is anders, we hebben allemaal een eigen stijl. Bij de RVKO en de TMH wordt 'eigen-wijsheid' aangemoedigd: dat je laat zien wie je bent, dat je niet klakkeloos handelt omdat het nu eenmaal altijd zo wordt gedaan en vooral dat je goed naar je leerlingen kijkt: hoe gaat het met hen? Zijn de omstandigheden zo, dat zij zich vrij en veilig kunnen ontwikkelen? Als de thuissituatie van een kind lastig is, hebben leerkrachten dat vaak snel in de gaten. Je krijgt lange voelsprieten, in het onderwijs.

Je zou deze houding – die gaandeweg een levenshouding wordt – 'zorgzaamheid' kunnen noemen. Een belangrijke eigenschap voor wie in het onderwijs werkt, misschien is het zelfs een vereiste. Hoe wil je dit werk doen, als je geen belangstelling hebt voor je leerlingen? Als het je niet uitmaakt hoe ze in hun vel zitten en of iedereen erbij hoort? Zorgzaamheid wordt niet getoetst op de pabo, het wordt niet apart genoemd op de beoordelingsformulieren van de praktijk. Maar tussen de regels door staat het er wel.

Afgelopen week was ik in het kader van het project identiteit twee keer een etmaal in een klooster, met een groep studenten. Het viel me op hoe zorgzaam ze waren. Lekker eieren koken en bakken voor het ontbijt, pantosti's maken, samen de boel opruimen, zorgen dat iedereen erbij is voor activiteiten en opletten hoe mensen erbij zitten. De gesprekken gaan regelmatig over de stage en over leerlingen, door wie zij zijn geraakt. Dan voel je de betrokkenheid en soms ook de bezorgdheid. In anderhalf jaar tijd zijn ze van middelbare scholieren uitgegroeid tot serieuze leerkrachten in opleiding.

Over zorgzaamheid gesproken: dit is de laatste column die ik schrijf, voor de Koerier. Begin december is ons eerste kleinkind geboren. Vanaf 1 maart gaan we één dag per week op hem passen. Het betekent dat ik stop als beleidsmedewerker identiteit RVKO en alleen doorga als docent. Bedankt voor het lezen van deze columns!

‍