‘Leidraad om ruimte te bieden én grenzen te stellen’

9/11/2026

RVKO-Kompas samenwerking ouders/verzorgers

‘Leidraad om ruimte te bieden én grenzen te stellen’

Goed contact met ouders/verzorgers is een essentieel onderdeel van goed onderwijs. De meeste gesprekken verlopen prettig, in wederzijds vertrouwen. Soms ontstaat er echter spanning of wordt het contact moeizaam. Het ‘RVKO-Kompas richtlijnen voor samenwerking met ouders/verzorgers’ biedt houvast wanneer het contact onder druk komt te staan. Het helpt om gedrag en situaties te duiden, professioneel te handelen en waar nodig grenzen te stellen. Tekst: Philip Reedijk.

Dit Kompas samenwerking ouders/verzorgers is ontwikkeld naar aanleiding van de vraag uit de praktijk naar meer houvast in het contact met ouders, juist op momenten dat de samenwerking onder druk staat. Het is een aanvulling op het RVKO-Kompas voor professioneel gedrag en richt zich specifiek op de samenwerking tussen school en ouders/verzorgers. Vanuit onze kernwaarden maakt het inzichtelijk wat we van elkaar en van de samenwerking mogen verwachten. Die wederzijdse verwachtingen zijn uitgewerkt in een versie voor ouders/verzorgers en in praktische handvatten voor onze collega’s.

Handvatten en handelingsperspectieven

Enkele maanden geleden is het RVKO-Kompas richtlijnen voor samenwerking met ouders/-verzorgers gedeeld met de schoolleiders. Op SharePoint staan een publieksversie voor de ouders/verzorgers, een verkorte versie voor de medewerkers en een uitgebreide versie voor de schoolleiding. Kortweg onderscheiden we vijf niveaus van contact: gewenst contact, belemmerend gedrag, ongepast gedrag, ernstig ongepast gedrag en onacceptabel gedrag. Het Kompas biedt handvatten (voorbeelden) om deze niveaus te herkennen en bevat bijpassende handelingsperspectieven.

Hoe werkt dit in de praktijk?

Twee directieleden vertellen hoe zij het Kompas inmiddels in de praktijk hebben gebruikt en wat het hen heeft opgeleverd.

Handvat om weer verder te kunnen

Saskia Swaneveld-Poels is adjunct-directeur op de Emmausschool in Rotterdam-West: ‘Ik heb me ongeveer een jaar geleden opgegeven voor de werkgroep die het RVKO Kompas voor samenwerking met ouders heeft ontwikkeld. Begin maart is de leidraad op de scholen uitgerold en ook bij ons in het team besproken, waar het positief werd ontvangen. De meeste ouders willen het beste voor hun kind, maar soms krijgen de emoties de overhand.’

‘Dan is het voor de communicatie handig als je concreet weet wat je kunt doen om de situatie weer veilig en constructief te krijgen. Eind vorig schooljaar hadden wij een vrij heftig incident tussen een ouder en een leerkracht, waarvan ook leerlingen getuige waren. Aan de hand van het Kompas hebben we toen gekeken welke opties er waren voor de vervolgaanpak en wat handig zou zijn. Het doel is natuurlijk dat je er samen uit wilt komen, zodat de samenwerking voortgezet kan worden. Het Kompas is daarbij een leidraad die je afhankelijk van de situatie kunt toepassen, want in de praktijk is natuurlijk elke situatie weer net even anders. Met de betrokken leerkracht heb ik het oudergesprek voorbereid en gevoerd. Samen zijn we er uiteindelijk heel goed uitgekomen. Ik denk dat dit een handig instrument is voor de scholen: het geeft kaders, maar ook ruimte. Zo kan het voor elke school toepasbaar zijn.’

Angel uit incident pestgedrag

Melanie Nouwens, directeur van de Kleine Prins Montessori in Rotterdam-Prinsenland: ‘Wij hadden een tijdje geleden een situatie rondom pestgedrag. We waren in gesprek met de ouders van het gepeste kind en er werd ook al een plan van aanpak voor de klas opgesteld. Zonder overleg vooraf noemden de ouders opeens in een oudergroepsapp de namen van de vermeende daders en gaven ze aan dat wij als school geen actie ondernamen. Ze beschuldigden zo kinderen van wie nog helemaal niet vaststond of ze daders waren en ze stelden de Kleine Prins in een verkeerd daglicht. Aan de hand van de fasering in het Kompas hebben wij toen bepaald wat de beste aanpak was. Wij wilden een duidelijke grens aangeven en hebben de ouders – na een aantal vergeefse belpogingen – per e-mail een officiële waarschuwing gestuurd dat hun aanpak écht niet kon. Gelukkig hadden wij alles goed gedocumenteerd en kon ik in de daaropvolgende gesprekken de angel uit de situatie halen. Inmiddels is het contact met de ouders weer goed. Wat ons betreft, is dit Kompas een handig instrument om onszelf, de school en de relaties met de ouders en kinderen te beschermen. Het is ook fijn om ons zo gesteund te weten door het bestuur.’